Miesięcznik Foto należy do opiniotwórczego stowarzyszenia wydawców prasy fotograficznej TIPA (Technical Image Press Association)
TIPA
Strona główna Kalendarium „Krajobraz peryferyjny”
poniedziałek, 19 listopada 2018

„Krajobraz peryferyjny”
piątek, 19 czerwca 2009 01:00    Drukuj Email
Zbigniew Dłubak

Zbigniew Dłubak, wybitny artysta, teoretyk i pedagog, znany jest przede wszystkim ze swych prac fotograficznych o charakterze eksperymentalnym. Czy są to fotografie z lat 1947-50 nawiązujące do surrealizmu i konstruktywizmu, czy inspirowane semiotyką plansze z sekwencyjnymi aktami, czy też ostatni, realizowany przez dwadzieścia lat cykl Asymetria. Fotografii ściśle dokumentalnych artysta robił niewiele, a jeszcze mniej jest szeroko znanych. Fascynacja realizmem fotograficznej reprezentacji to w twórczości Dłubaka przede wszystkim lata 50. i początek 60. To właśnie wtedy rozpoczął „naukę widzenia” od początku, fotografując nieatrakcyjne pejzaże miejskie i podmiejskie, oraz szukał ekspresyjnych form w rzeczywistości ubogiej, czego wyrazem jest cykl Egzystencje. Jest to okres wciąż mało zbadany, ale prawdopodobnie najwcześniejsze pejzaże, robione w Warszawie na Woli i na Pradze, to te nawiązujące w pewnym stopniu do estetyki przedwojennego Fotoklubu. Taki zwrot po okresie zdecydowanych eksperymentów może zaskakiwać, tym bardziej, że Dłubak nie krył swej niechęci do fotografii malarskiej. W tych wczesnych pejzażach i wedutach „nowego typu” widać przede wszystkim fascynację światłocieniowością. Równolegle, w czasie wypraw za miasto Dłubak wykonywał pejzaże pól i lasów, próbując wyjść poza konwencje rozpowszechniane w ramach Fotografii Ojczystej, czy reguł fotografii pejzażowej. Pierwsze fotografie neutralizujące te kanony zrobił prawdopodobnie w 1953 roku. Od około połowy lat 50. szukał też innej formuły dla fotografii miasta – zaczął z bliska penetrować stare kamienice nie odbudowanej jeszcze do końca Warszawy. W 1957 roku artysta przeprowadził się z Woli na Mokotów i tam, w bezpośredniej okolicy swojego nowego mieszkania, zrobił serię fotografii rewolucjonizującą myślenie o pejzażu fotograficznym.

Pokazywane na wystawie Krajobraz peryferyjny zdjęcia pochodzą najprawdopodobniej z tego właśnie okresu – końca lat 50. i samego początku lat 60. Najwcześniejsze mogą pochodzić z 1955 roku. Wszystkie wykonane były aparatem na negatywy 6 x 6 cm, choć niektóre z nich, w trakcie robienia odbitek artysta kadrował do formatu prostokątnego. Na cykl ten składa się około pięćdziesięciu wyselekcjonowanych przez autora negatywów. Pierwsze odbitki wystawowe wykonał jednak dopiero w latach 70., a tylko kilka z nich było pokazywanych i publikowanych.

Cykl opustoszałych, mglistych i melancholijnych pejzaży sytuuje się na obrzeżach nurtu neo-realistycznego, charakterystycznego dla okresu Odwilży. Jednak niektóre z tych prac, przede wszystkim nijakie pejzaże skrajów Mokotowa, są przykładami udanej neutralizacji wszelkich chwytów uatrakcyjniania obrazu. Takie świadome negowanie retoryki form w fotografii definiującej się jako artystyczna, jest niespotykane wówczas nie tylko w Polsce, ale i bardzo rzadkie na świecie. Pierwsze powszechnie znane próby takiej neutralizacji pejzażu pochodzą z przełomu lat 60. i 70., myślę tu przede wszystkim o autorach zebranych na wystawie New Topographics m.in. z udziałem Roberta Adamsa. W Polsce w latach 70. także podejmowano takie próby, np. cykle Elżbiety Tejchman, ale tak naprawdę dopiero współcześnie potrafimy docenić tego typu fotografie, będąc już zaprawieni z odbiorze fotografii dokumentalnej.

Karolina Lewandowska

 


Wystawa przygotowana przez Fundację Archeologia Fotografii w ramach prac nad archiwum po Zbigniewie Dłubaku we współpracy z Galerią Fotografii pf .

Galeria Fotografii pf, Centrum Kultury ZAMEK, Poznań, ul. Św. Marcin 80/82, wystawa czynna od 22 czerwca do 19 lipca, www.zamek.poznan.pl

 

Dodaj do:

Deli.cio.us    Digg    reddit    Facebook    Wykop    Gwar
Joomla Templates and Joomla Extensions by JoomlaVision.Com

( 0 Votes )
 

Dodaj komentarz

Kod antysapmowy
Odśwież