Miesięcznik Foto należy do opiniotwórczego stowarzyszenia wydawców prasy fotograficznej TIPA (Technical Image Press Association)
TIPA
Strona główna Kalendarium Miasto na szklanych negatywach
środa, 24 października 2018

Miasto na szklanych negatywach
poniedziałek, 26 lipca 2010 16:30    Drukuj Email

Warszawa 1916 w fotografiach Willy’ego Römera

PromocjaRomer_----400Album Miasto na szklanych negatywach to zbiór ponad 60 niepublikowanych dotąd w Polsce zdjęć Willy’ego Römera ukazujących Warszawę i jej okolice w 1916 roku. Album wyjątkowy, nie tylko ze względu na osobę autora, znanego berlińskiego fotografa prasowego z czasów Republiki Weimarskiej, ale także na utrwalony na szklanych negatywach obraz Warszawy i jej mieszkańców sprzed ponad 90 lat. Jest to cenny zapis historii miasta, z jednej strony odzyskującego pozycję stolicy, z drugiej – borykającego się z problemami dnia codziennego w warunkach okupacji.

Willy Römer znalazł się w Warszawie jako żołnierz niemieckich wojsk okupacyjnych. W chwilach wolnych od służby przemierzał z aparatem w ręku ulice miasta, zapuszczając się w rejony pomijane zwykle przez ówczesnych turystów. Uwieczniał przede wszystkim stołeczny folklor: żydowskich handlarzy, sprzedawców ulicznych, kramy, sklepiki, sceny z miejskich targowisk. Jego zainteresowania skupiały się na rejestrowaniu życia miasta i jego mieszkańców; z kunsztem, znanym z późniejszych jego prac, odkrywał piękno zmagającej się z wojennymi trudnościami, dotkniętej biedą i głodem, a przecież tętniącej życiem Warszawy.

Są to fotografie unikatowe – doskonale zachowane szklane negatywy stanowią jedno z niewielu świadectw życia codziennego mieszkańców Warszawy w okresie I wojny światowej.

Choć artystę interesowali głównie warszawianie i życie ulicy (wśród warszawskich fotografii Römera trudno znaleźć jakiekolwiek ślady trwającej właśnie wojny), w albumie znalazły się również zdjęcia najbardziej znanych stołecznych budynków. Ratusz, gdzie w 1916 roku po raz pierwszy zasiadła wybrana w wyborach powszechnych Rada Miejska, Zamek Królewski – w czasie I wojny światowej siedziba niemieckich władz okupacyjnych (to tu proklamowano Akt 5 listopada – obietnicę utworzenia samodzielnego Królestwa Polskiego), Biblioteka Uniwersytecka, Teatr Wielki – miejsca te są symboliczną ilustracją odzyskiwania przez Warszawę stołecznego znaczenia.

Osobną grupę stanowią zdjęcia z przedmieść Warszawy (np. wiejski Młynów, dziś ulica Młynarska, ze słynnymi wiatrakami) i jej okolic – tu dominują scenki z życia ludności żydowskiej wsi i miasteczek Mazowsza.

Część ikonograficzną albumu poprzedzają teksty historyczne znanych varsavianistów: Tomasza Markiewicza o Warszawie w czasie I wojny światowej oraz Jana Jagielskiego o żydowskich mieszkańcach stolicy. Postać Willy’ego Römera przybliża tekst profesora Dietharta Kerbsa, historyka specjalizującego się w historii fotografii niemieckiej okresu Republiki Weimarskiej, ilustrowany ponad 20 najbardziej znanymi i charakterystycznymi dla Römera fotografiami berlińskimi.

Zdjęcia są własnością agencji bpk - Bildagentur für Kunst, Kultur und Geschichte.

Fotografie przedstawione są w kilku rozdziałach. Pierwsza część pokazuje Warszawę, odzyskującą stołeczne znaczenie. W 1916 roku po raz pierwszy odbyły się wybory do Rady Miejskiej, a na Zamku proklamowano Akt 5 listopada – obietnicę utworzenia samodzielnego Królestwa Polskiego. Römera polityka nie interesowała, jednak jego zdjęcia, przedstawiające znane gmachy – Zamek, Ratusz, Bibliotekę Uniwersytecką, Teatr Wielki – są symboliczną ilustracją dokonujących się przemian.

Drugi rozdział, i zarazem główna część ekspozycji, to obraz Warszawy ze straganami, żydowskimi handlarzami; miasta pełnego zaułków i barwnych postaci. Warszawski folklor i biedota wyjątkowo fascynowały Römera; na zdjęciach nie zobaczymy wielkomiejskiego życia. Fotografie są pretekstem do przypomnienia trudnej sytuacji ludności stolicy, dotkniętej zarządzeniami niemieckimi, drożyzną, bezrobociem i trudnościami z zaopatrzeniem. Zawierucha wojenna szczególnie dotknęła najuboższych, w tym mniejszość żydowską.

Skrótowo przypomniany zostanie też główny nurt twórczości Römera – fotografie Berlina. Autor uwieczniał stolicę Niemiec od początku XX wieku aż do końca II wojny swiatowej.

Miasto na szklanych negatywach

Redakcja: Ewa Kubaczyk

Wydawca: Dom Spotkań z Historią

Oprawa twarda, 136 stron, format 210 x 250 mm, cena 55 zł

Publikacja powstała przy wsparciu finansowym Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej

Patroni medialni: PAP, Gazeta Wyborcza, warszawa.gazeta.pl

Willy Römer (1887–1979). W 1903 roku rozpoczął naukę zawodu w Berlińskim Towarzystwie Fotograficznym. W latach 1908–1912 pracował w Paryżu u swojego mentora, Karla Deliusa, później w Niemczech w różnych firmach specjalizujących się w fotografii prasowej. Od roku 1915 do 1918 Römer był żołnierzem na różnych frontach. Z własnej inicjatywy fotografował życie chłopów na wsi, a także sceny na targach i ulicach. Gdy w 1918 roku wrócił do Berlina, wybuchła tam rewolucja listopadowa, w wyniku której powstała Republika Weimarska. Römer dokumentował te wydarzenia, dzięki czemu stał się jednym z najważniejszych sprawozdawców fotograficznych przemian w Berlinie w1918 i 1919 roku. W latach 20. Römer przejął firmę fotograficzną Photothek (Fototekę), która stała się jedną z najważniejszych agencji fotografii prasowej. Jeden z współwłaścicieli firmy był żydowskiego pochodzenia — po dojściu NSDAP i Hitlera do władzy agencję zamknięto. W roku 1942 Römer został wysłany do Poznania, do pracy dla niemieckiej gazety. W 1945 roku powrócił do Berlina i fotografował zniszczone miasto.

Wszystkie fotografie wykorzystane w albumie były prezentowane na wystawie, którą można było oglądać w Domu Spotkań z Historią w Warszawie od 26 lutego do 5 kwietnia 2009, a której duża część będzie prezentowana w Traffic Club w Warszawie, ul. Bracka, od 26 lipca do 8 sierpnia.

Dodaj do:

Deli.cio.us    Digg    reddit    Facebook    Wykop    Gwar
Joomla Templates and Joomla Extensions by JoomlaVision.Com

( 0 Votes )
 

Dodaj komentarz

Kod antysapmowy
Odśwież