Miesięcznik Foto należy do opiniotwórczego stowarzyszenia wydawców prasy fotograficznej TIPA (Technical Image Press Association)
TIPA
Strona główna Kalendarium Jan Świdziński - „W moim kontekście”
niedziela, 22 października 2017

Jan Świdziński - „W moim kontekście”
poniedziałek, 18 stycznia 2010 17:42    Drukuj Email
Wybrane działania z fotografią i tekstem

Fot. Jan Świdziński, "W porządku", detal, 1994Jan Świdziński traktuje fotografie w sposób szczególny: przeprowadza z nimi rodzaj materialnego i intelektualnego działania.

Można powiedzieć, że posługuje się fotografiami jak rekwizytami w performansach. Fotografie są dla niego obiektami, detalami zaczerpniętymi z otaczającej rzeczywistości, i to rzeczywistości pojmowanej na tyle całościowo, że nieistotne stają się podziały na sferę sztuki i potoczności, na fakty i artefakty. W działaniach Świdzińskiego walory formalne fotografii nie są istotne traktuje je bowiem jako symptomy rzeczywistości, konkrety, które równie dobrze mogą kierować uwagę na ogólniejsze zjawiska, jak i być traktowane jako jedynie jednostkowe, niepowtarzalne kurioza. I wobec wybranego konkretu-symptomu formułuje Świdziński wypowiedź w formie napisanego tekstu lub mówionego performansu. Taka wypowiedź nie jest po prostu komentarzem, to raczej interwencja poddająca wybrany konkret przekształceniu w nowy fakt. Zaczerpnięte z różnych kontekstów fotografie Świdziński umieszcza w kontekście własnych spostrzeżeń i refleksji. Działanie z fotografią demonstruje modyfikację i otwarcie jej znaczeń, demonstruje postawę konkretnego człowieka wobec faktu, jakim jest konkretna fotografia.

Tekst wraz z fotografią tworzą prostymi środkami przestrzeń dyskursu. Świdziński posługuje się znakami łatwo rozpoznawalnymi, ale o znaczeniach otwartych i uzależnionych od kontekstów, jakie przywołane zostaną przez widzów w zetknięciu z pracami artysty. 

Jan Świdziński jako teoretyk sztuki sformułował w latach 70. koncepcję sztuki jako sztuki kontekstualnej, która przyjmuje jako nieuchronny fakt współistnienie odmiennych, a często także niespójnych zespołów norm i znaczeń - skrótowo mówiąc - kontekstów właśnie. W zasadzie traktowane są one w tej koncepcji jako równoprawne, żaden nie jest obiektywnie lepszy od innych. Poprzestawanie jednak na takim stwierdzeniu może sprowadzić dialog do stanu, który opisuje prezentowana na wystawie praca Anomia, groteskowej wymiany zdawkowych komunikatów. Ale właśnie kontekstualna strategia Świdzińskiego sugeruje w takiej sytuacji potrzebę wypowiedzi opartych na kontekście, który traktowany jest jako własny, zawsze ze świadomością, że jest on jednym z możliwych kontekstów. Strategia ta postuluje zatem wypowiedzi z natury świadomie stronnicze, ale ujawniające jednak w sumie zjawiska istotniejsze od tych, które wynikają z dążenia do uniwersalnego obiektywizmu. Jak pisał Świdziński w latach 70. - sztuka nie mówi prawdy, sztuka przekonuje do prawdy. 

Prezentowany na wystawie wybór działań Świdzińskiego to dokumentalna kondesacja elementów twórczości wybranych z czterech dekad. Zawiera prace z lat 70. (Działanie z fotografią przedstawiającą Van Gogha, 1976, i Stale mówimy o człowieku, 1978), jedną pracę z lat 80. (Absurdy…, 1985), ale w wersji wykorzystującej specyfikę przestrzeni Galerii Dokumentu CSW, dwie prace z lat 90. (W porządku/ It's O.K, 1994; Anomia, 1998), a z lat po 2000 Mam wątpliwości (2002) i fotograficzny zapis performansu z 2009 roku w Irlandii. Wystawa wpisana w przestrzeń między rozległymi salami wystawowymi a częścią biurową CSW jest jako całość swoistą interwencją w niejednorodne konteksty sztuki. Uzupełniona jest prezentacją obecności Jana Świdzińskiego w publikacjach, które ukazały się w 2009 roku, a są wśród nich dwie książki tego autora, które zanim ukazały się po polsku, wiele lat wcześniej zaistniały za granicą: Sztuka i jej kontekst oraz Sztuka, społeczeństwo i samoświadomość.

Kurator Grzegorz Borkowski

Jan Świdziński - ur. w 1923 r., artysta performer, autor instalacji, teoretyk sztuki, organizator i uczestnik wielu sympozjów i prezentacji sztuki performansu, autor książek wydanych w Kanadzie i Europie Zachodniej, m.in: Art, Society and Self-consciousness; Art as Contextual Art.; Quotations on Contextual Art; Freedom and Limitation; L'art et son contexte.


Centrum Sztuki Współczesnej, Warszawa, ul. Jazdów 2,
wystawa czynna od 26 stycznia do 28 lutego

Dodaj do:

Deli.cio.us    Digg    reddit    Facebook    Wykop    Gwar
Joomla Templates and Joomla Extensions by JoomlaVision.Com

( 0 Votes )
 

Dodaj komentarz

Kod antysapmowy
Odśwież